FAQ

NAJCZĘŚCIEJ ZADAWANE PYTANIA

1. Co to jest antykoncepcja wewnątrzmaciczna?

To metoda planowania rodziny, której podstawowym elementem jest zakładana przez ginekologa wkładka wewnątrzmaciczna, zabezpieczająca przed ciążą przez kilka lat. Aktualnie w Polsce dostępne są zarówno klasyczne wkładki antykoncepcyjne zawierające miedź, jak i wewnątrzmaciczne systemy hormonalne. Wkładki wewnątrzmaciczne zawierające miedź wpływają na rozrodczość we wczesnym stadium zapobiegając zapłodnieniu. Wkładki wpływają na ruchliwość plemników i przemieszczanie się komórki jajowej oraz zmniejszają zdolność plemników do zapłodnienia komórek jajowych. W czasie swojego działania wkładki takie uwalniają do jamy macicy miedź, ale w znikomej ilości. Średnia dawka miedzi z codziennej diety jest znacznie większa od dawki, jaka pochodzi z wkładki. Wewnątrzmaciczne systemy hormonalne wyglądają podobnie, ale ich efekt antykoncepcyjny jest w głównej mierze wynikiem działania hormonu w macicy. Powoduje on zagęszczenie śluzu szyjkowego, hamuje ruchliwość i funkcje plemników w obrębie macicy i jajowodów, hamuje wzrost błony śluzowej macicy (endometrium). Tylko u niektórych kobiet dochodzi do zahamowania owulacji. Systemy hormonalne zapobiegają połączeniu plemnika z komórką jajową, czyli zapłodnieniu. Nie potwierdzono wczesnoporonnego efektu działania. Dzięki obecności systemów bezpośrednio w macicy działanie antykoncepcyjne hormonu jest głównie miejscowe. Działanie ogólnoustrojowe jest minimalne ze względu na niską dawkę i niewielkie wchłanianie do krążenia. Tak więc system hormonalny nie obciąża nadmiernie całego organizmu.

Prawidłowo umiejscowiony system jest niewyczuwalny zarówno przez kobietę jak i partnera.

Antykoncepcja wewnątrzmaciczna jest metodą odwracalną, po usunięciu wkładki powraca płodność.

Antykoncepcja wewnątrzmaciczna jest jedną ze skuteczniejszych, odwracalnych metod planowania rodziny. Cechuje się wysokim wskaźnikiem skuteczności – wskaźnik Pearla wynosi od 0,2-0,3 dla systemów hormonalnych do 0,6 dla wkładek uwalniających miedź. Dla porównania wskaźnik Pearla innych metod, zakładając ich perfekcyjne stosowanie) to odpowiednio: prezerwatywa – 2,0, kalendarzyk małżeński – 5,0, antykoncepcja dwuskładnikowa (tabletki / plaster / pierścień) – 0,3, współżycie bez zabezpieczenia – 85. Trzeba pamiętać, że rzeczywista skuteczność tych metod jest niższa ze względu na popełnianie błędów w dawkowaniu. W przypadku systemów hormonalnych rzeczywista skuteczność jest zbliżona do teoretycznej – ze względu na brak możliwości błędu w dawkowaniu.

2. Dla kogo przeznaczona jest antykoncepcja wewnątrzmaciczna?

Antykoncepcja wewnątrzmaciczna jest przeznaczona dla kobiet poszukujących skutecznej, długoterminowej, ale odwracalnej antykoncepcji. Większość kobiet może stosować tę metodę. Nie ma wyraźnych ograniczeń wiekowych, choć nie jest to metoda „pierwszego wyboru” dla kobiet, które dotychczas nie rodziły. Karmienie piersią, palenie papierosów, nadwaga - nie wykluczają stosowania antykoncepcji wewnątrzmacicznej. Wybór antykoncepcji wewnątrzmacicznej należy zawsze skonsultować z lekarzem-ginekologiem.

Antykoncepcja wewnątrzmaciczna może wpływać na charakter krwawień miesiączkowych. Klasyczne wkładki uwalniające miedź mogą zwiększać nasilenie i wydłużać czas trwania miesiączek, natomiast systemy hormonalne przeciwnie, zwykle powodują znaczące zmniejszenie ilości traconej krwi. U niektórych kobiet możliwe jest nawet zatrzymanie miesiączki. Mechanizm ten wykorzystuje się w leczeniu nadmiernych krwawień miesiączkowych niewiadomego pochodzenia – efekt leczniczy widoczny jest po 3 miesiącach.

Antykoncepcja wewnątrzmaciczna może być stosowana przez kobiety karmiące. Klasyczne wkładki uwalniające miedź nie mają żadnego wpływu na laktację, natomiast progestagenna antykoncepcja hormonalna jest metodą ‘drugiego wyboru” dla kobiet karmiących. Systemy hormonalne mogą stosować kobiety karmiące, po upływie 6 tygodni od porodu. Nie stwierdzono wpływu antykoncepcji progestagennej na ilość lub jakość pokarm matki.

Przeciwwskazaniami do stosowania antykoncepcji wewnątrzmacicznej są min.: ciąża lub jej podejrzenie, zapalenia narządów miednicy mniejszej i szyjki macicy, infekcja dróg rodnych (szczególnie po porodzie czy poronieniu), rak (dysplazaja) szyjki macicy lub macicy, niezdiagnozowane krwawienie z macicy, nieprawidłowości w szyjce macicy lub macicy, w tym włókniakomięśniaki, jeśli zniekształcają jamę macicy, zaburzenia krzepnięcia krwi, stany związane ze zwiększoną skłonnością do infekcji. Wkładki uwalniające miedź są dodatkowo przeciwwskazane w przypadku uczulenia na miedź i choroby Wilsona (zaburzenia równowagi miedzi w organizmie) a systemy hormonalne nie mogą być dodatkowo stosowane w przypadku nowotworów zależnych od progestagenów, nowotworów i ostrych schorzeń wątroby oraz uczulenia na hormon (levonorgestrel).

3. Jaka jest różnica między tradycyjną wkładką antykoncepcyjną a wkładką hormonalną?

Różnica polega na mechanizmie działania. Tradycyjna wkładka jest mechaniczną metodą zapobiegania ciąży, wkładka zawierająca hormon zaliczana jest do metod hormonalnych. Głównym mechanizmem działania wkładki wewnątrzmacicznej zawierającej miedź jest uniemożliwienie zapłodnienia w wyniku współdziałania kilku czynników. Wkładka umieszczona w jamie macicy, stwarza bowiem liczne przeszkody na drodze plemnika do komórki jajowej. Pierwszą trudnością do pokonania jest wzrost gęstości śluzu szyjkowego wywołany nie tylko drażniącym działaniem samej wkładki, ale również jonów miedzi na gruczoły szyjki macicy produkujące śluz. Oprócz tego jako reakcja na ciało obce pojawiają się w śluzie krwinki białe, czyli leukocyty, których zadaniem jest niszczenie bakterii i wirusów, a w tym przypadku plemników. Kolejnymi przeszkodami są upośledzenie ruchliwości plemników w wyniku działania plemnikobójczego jonów miedzi oraz uniemożliwienie plemnikom wejścia do jajowodów, gdyż ramiona poprzeczne wkładki stanowią w tym wypadku barierę mechaniczną.

Natomiast efekt antykoncepcyjny systemów hormonalnych jest w głównej mierze wynikiem miejscowego działania hormonu w macicy. Powoduje on zagęszczenie śluzu szyjkowego, hamuje ruchliwość i funkcje plemników w obrębie macicy i jajowodów, hamuje wzrost błony śluzowej macicy (endometrium). Tylko u niektórych kobiet dochodzi do zahamowania owulacji.

4. Na jaki czas aplikuje się antykoncepcję wewnątrzmaciczną?

Maksymalny okres działania różni się w zależności od modelu wkładki. Wkładki uwalniające miedź działają do 7 lat a wkładki hormonalne do 3 lub 5 lat. Następnie lekarz ginekolog usuwa wkładkę i w razie potrzeby, bezzwłocznie zakłada nową.

5. Dla kogo jest przeznaczona wkładka tradycyjna

Nie ma przeciwwskazań wiekowych do stosowania wkładki tradycyjnej. Każda kobieta, która zdecydowała się na długotrwałą antykoncepcję powinna skonsultować swoją decyzję z lekarzem ginekologiem. Wkładka tradycyjna przeznaczona jest głównie dla kobiet, które już rodziły.

6. Czy antykoncepcję wewnątrzmaciczną mogą stosować wszystkie kobiety?

Każda kobieta, która decyduje się na długotrwałą, a jednocześnie odwracalną metodę, jaką jest wkładka – powinna skonsultować ten wybór z lekarzem ginekologiem.

Przeciwwskazaniami do stosowania antykoncepcji wewnątrzmacicznej są min.: ciąża, stany zapalne i infekcje narządów miednicy i narządu rodnego, nowotwory narządu rodnego i zależne od gestagenów, choroby płciowe, zniekształcenia i wady anatomiczne narządu rodnego, nowotwór i ostra choroba wątroby. Powinny one być sprawdzone przez lekarza w przypadku każdej pacjentki indywidualnie.

7. Czy to prawda, że antykoncepcję wewnątrzmaciczną mogą stosować kobiety karmiące?

Tak, karmienie nie jest przeciwwskazaniem do stosowania jakiegokolwiek rodzaju antykoncepcji wewnątrzmacicznej. Progestagenna antykoncepcja hormonalna jest metodą „drugiego wyboru” dla kobiet karmiących, chociaż nie należy jej stosować wcześniej niż 6 tygodni po porodzie. Nie stwierdzono wpływu antykoncepcji progestagennej na ilość lub jakość pokarm matki.

8. Czy założenie wkładki wymaga wizyty u ginekologa?

Tak. Wkładkę zakłada i wyjmuje lekarz-ginekolog.

9. Czy wkładka wewnątrzmaciczna jest wyczuwalna przez partnera?

Nie, wkładki nie powinny być wyczuwalne przez partnera czy powodować dyskomfort współżycia.

10. Jakie badania trzeba zrobić przed założeniem antykoncepcji wewnątrzmacicznej?

Przed założeniem wkładki wewnątrzmacicznej przeprowadza się dokładny wywiad z pacjentką oraz wykonuje badanie ginekologiczne (również badanie piersi), łącznie z pobraniem materiału do badania cytologicznego i czystości pochwy, a także USG dopochwowe narządu rodnego. Jeżeli w trakcie badania pojawią się nowe aspekty lekarz zleca dodatkowe badania np. hormonalne, etc.

Badania przeprowadzone przed założeniem systemu hormonalnego pozwalają na wykluczenie przeciwwskazań, do których należą min.: ciąża, stany zapalne i infekcje narządów miednicy i narządu rodnego, nowotwory narządu rodnego i zależne od gestagenów, choroby płciowe, zniekształcenia i wady anatomiczne narządu rodnego, nowotwór i ostra choroba wątroby. Powinny one być sprawdzone przez lekarza w przypadku każdej pacjentki indywidualnie.

11. Czy założenie antykoncepcji wewnątrzmacicznej jest bolesne? Czy można dostać znieczulenie?

Podczas zakładania wkładek pacjentki zazwyczaj nie odczuwają bólu. Możliwe jest jednak wystąpienie niewielkiej bolesności, krwawienia a nawet omdlenia. Lekarz może zalecić leki przeciwbólowe lub znieczulenie miejscowe, dostosowane indywidualnie do potrzeb pacjentki.

Przed założeniem wkładki wewnątrzmacicznej przeprowadza się dokładny wywiad z pacjentką oraz wykonuje badanie ginekologiczne (również badanie piersi), łącznie z pobraniem materiału do badania cytologicznego i czystości pochwy, a także USG dopochwowe narządu rodnego. Jeżeli w trakcie badania pojawią się nowe aspekty lekarz zleca dodatkowe badania np. hormonalne, etc.

Copyright 2013  Bayer Sp. z o. o. | Polityka prywatności | Warunki użytkowania | Wydawca |  L.PL.10.2013.1277